Toelichting septembercirculaire 2025

De ontwikkelingen van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Onderstaand is op basis van de septembercirculaire 2025 de nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2026 en verder.

1. Accres en uitkeringsfactor
De accressen voor de loon- en prijsontwikkelingen (LPO-accres) zijn van 2026 tot en met 2028 bijgewerkt.

2. Afrekening ruimte onder BCF-plafond
Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds (BCF). Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond (€4,5 miljard) wordt een voorschot verstrekt van € 428 miljoen. Dat wordt verrekend via de uitkeringsfactor: 14 punten.

3. Hoeveelheidsverschillen
Bij iedere circulaire worden de aantallen van de maatstaven aangepast. De algemene uitkering neemt toe omdat een aantal maatstaven zijn toegenomen sinds de meicirculaire 2025. Het gaat voornamelijk om de maatstaven bijstandsontvangers en huishoudens met een laag inkomen.

4. wet integrale suicidepreventie
Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidespreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Hiertoe wordt vanaf 2026 jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar gesteld.

5. Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024
 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet                           besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg.       Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter   ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de   Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige lokale   teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de   bredere integrale aanpak sociaal domein.

6. Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp
 Dit betreft op de Aanvullende Post gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling    die samenhangen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit het Coalitieakkoord  Rutte IV. De middelen voor de jaren 2024 en 2025 zijn reeds in de meicirculaire 2023 aan de   algemene uitkering toegevoegd, zie paragraaf 2.2.8 van de meicirculaire 2023. Nu worden de middelen voor de jaren 2026 en verder overgeheveld naar de algemene uitkering. Het  gaat om € 23,5 miljoen in 2026, € 19,2 miljoen in 2027 en 2028 en € 19 miljoen vanaf 2029.

7. Implementatie Participatiewet in balans
Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. In totaal wordt € 58,1 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Er wordt € 55,5 miljoen beschikbaar gesteld in de periode 2025-2030 ten behoeve van de implementatie van deze wet. Deze € 55,5 miljoen is inclusief een bijdrage voor de regeling Verrekenen. De bijdrage voor de regeling Verrekenen start in 2026 met € 500.000. Vanaf 2027 gaat het om een structurele bijdrage van € 1 miljoen per jaar. Er wordt € 600.000 beschikbaar gesteld in 2025 en € 1 miljoen in 2026 en 2027 ten behoeve van het verstrekken van de premie arbeidsinschakeling voor jongeren.

8. Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen
Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Het kabinet heeft hierover besloten na overleg met de VNG. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen.

9. Participatie
Betreft de aanpassing van het budget WSW (et sociale werkvoorziening) en beschut werk dat via Zaffier loopt.

10. Spreidingswet
Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken (zie ook paragraaf 3.2.3 van de decembercirculaire 2024). Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor gemeenten is er een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente

11. Capaciteit decentrale voerheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)
De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering ten behoeve van de vergroting van hun capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Daarnaast zijn aanvullend middelen beschikbaar voor gemeenten die in 2024 of 2025 planfinanciering hebben aangevraagd voor bijvoorbeeld het instellen van een zero emissie-zone, het aanleggen van zonneweiden of windparken en het aardgasvrij maken van woningen. Gemeenten aan wie in 2024 of 2025 planfinanciering is toegezegd, kunnen op deze middelen rekenen tot het plan is afgerond (mits dit voor 2030 is) of de maximale termijn voor de planfinanciering is bereikt (tot 2030). Na afronding van deze plannen (mits dit voor 2030 is) worden deze planfinancieringsmiddelen herverdeeld over gemeenten zodat aanvullende plannen gefinancierd kunnen worden.

12 Overheidsbrede Dienstverlening
De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Hiervoor is vanaf 2026 een structurele bijdrage van € 15,4 miljoen beschikbaar.
Met deze decentralisatie-uitkering kunnen gemeenten, vanuit hun regiorol, lokaal bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is. De verdeling van de middelen over gemeenten is gebaseerd op het aantal inwoners en het aantal lager opgeleiden in gemeenten.

13. Overige:
 Dit betreft een aantal kleinere mutaties die verder niet worden toegelicht.

14. Stelpost BTW Compensatie Fonds (BCF)
Omdat de afrekening van het BCF heeft plaatsgevonden, moet de stelpost worden teruggedraaid.

15. Stelpost hoeveelheidsverschillen meicirculaire 2025
In de meicirculaire 2025 is uit voorzichtigheidsprincipe rekening gehouden met een toename van de hoeveelheidsverschillen van 50%. Dit kan nu worden bijgesteld.